Published: October 13, 2025
1
1
3

"O μύθος του Παύλου Μελά": Σαν σήμερα, 13 Οκτωβρίου 1904, πεθαίνει, υπο αδιευκρίνιστες συνθήκες, ο Παύλος Μελάς, στρατιωτικός, γνωστός και ως "Μακεδονομάχος". Γεννήθηκε στη Μασσαλία το 1870 με πατέρα μεγαλέμπορο και αργότερα δήμαρχο Αθηναίων και επέλεξε, όπως

Image in tweet by Praxis Review

και τα αδέλφια του, τη στρατιωτική καριέρα.Το 1891, αποφοίτησε από την Ευελπίδων και την επόμενη χρονιά παντρεύτηκε τη Ναταλία Δραγούμη, κόρη τού τότε υπουργού Εξωτερικών και μετέπειτα πρωθυπουργού(την εποχή του Κιλελέρ).Μοιραζόταν με το περιβάλλον του τον ίδιο βαθύ συντηρητισμό,

Image in tweet by Praxis Review

την περιφρόνηση για τον απλό λαό (τους"μικρούς ανθρώπους") και ένα κοινό μίσος για τις "δημοκρατικές θεωρίες που λυμαίνονται την Ευρώπη". Για πρώτη φορά ο ανθυπολοχαγός Μελάς απασχόλησε τη δημόσια ζωή το 1894,όταν μαζί με 85 συναδέλφους του πραγματοποίησε τον πρώτο του "ηρωισμό":

Image in tweet by Praxis Review

Ενοχλημένοι από ένα άρθρο της "Ακροπόλεως" (14/8/1894), το οποίο συνέδεε ειρωνικά βιαιοπραγίες αξιωματικών κατά πολιτών με τη δαπανηρότατη συντήρησή τους από το καταχρεωμένο κράτος, ο Μελάς και οι άλλοι βαθμοφόροι τραμπούκοι, μαζί με τους φαντάρους τους, πραγματοποίησαν επίθεση

Image in tweet by Praxis Review

στα γραφεία της εφημερίδας και το σπίτι του ιδιοκτήτη της Γαβριηλίδη και τα ρήμαξαν με τσεκούρια, αξίνες κ.α ,τσεπώνοντας και όσα χρήματα βρέθηκαν στα κατεστραμμένα συρτάρια. Παραπέμφθηκαν σε στρατοδικείο με την κατηγορία της φθοράς ξένης περιουσίας και αθωώθηκαν όμως πανηγυρικά

Image in tweet by Praxis Review

δίχως την παραμικρή αιτιολογία. Ενάμιση μήνα μετά, ορισμένοι από τους τραμούκους επιδρομείς προχώρησαν στην ίδρυση της "Εθνικής Εταιρείας" ("Ε.Ε."), μυστικής οργάνωσης με καταστατικό σκοπό "την αναζωπύρωσιν του εθνικού φρονήματος" μέσα απο τον αλυτρωτισμό. Μοναδική συνεισφορά της

Image in tweet by Praxis Review

δήθεν "Εθνικής Εταιρείας" στην Ελλάδα υπήρξε η προβοκάτσια που όδηγησε σε Εθνική συμφορά: η πυροδότηση του καταστροφικού Ελληνοτουρκικού πολέμου του 1897, με την εισβολή 3.000 έμμισθων "ανταρτών"της στο Οθωμανικό έδαφος το 1897. Παρά τους αρχικούς λεονταρισμούς των Εθνικιστών

Image in tweet by Praxis Review

Ελληνικός στρατός διαλύθηκε μέσα σε μια βδομάδα και εγκατέλειψε ακόμη και τη Λαμία, με τα στρατεύματα του Σουλτάνου να κατευθύνονται προς την Αθήνα. Το Ελληνικό κρατίδιο του 1830 επέζησε εκλιπαρώντας τις "προστάτιδες Δυνάμεις". Ο Μελάς είχε ενεργό ρόλο σε αυτή την καταστροφή:

Image in tweet by Praxis Review

Με κάλυψη ανωτέρων, μετέφερε αυτοπροσώπως "εθελοντές"-προβοκάτορες της "Ε.Ε". στα σύνορα, με αμαξοστοιχία 55 βαγονιών, για να πυροδοτήσει πόλεμο. Λίγες μέρες μετά, πληροφορεί τον πατέρα του πως οι εξελίξεις δεν είναι ευχάριστες: οι "εθελοντές" "έχουν επιστρέψει όλοι" στο Ελληνικό

Image in tweet by Praxis Review

έδαφος και πολλοί "πωλούν δεξιά και αριστερά τα όπλα των": Ο "πατριώτης" Μελάς μπορεί να είχε ενεργό ρόλο στην πρόκληση του πολέμου, ο ίδιος όμως, μια βδομάδα μετά την κήρυξή του,ενώ η μονάδα του βρίσκεται ήδη στα σύνορα, είναι στη..Λάρισα και την κατάρρευση του μετώπου θα την

Image in tweet by Praxis Review

πληροφορηθεί ενώ παρακολουθεί -αδειούχος- τον… Επιτάφιο! Μετα τον πόλεμο, συνεχίζει την δράση του και αργότερα, με τον Δραγούμη και μια ομάδα πρώην εταίρων της "Ε.Ε." οργανώνουν ένοπλη Ελληνική επέμβαση στη Μακεδονία κατά των κομιτατζήδων, με στόχο υπουργικούς διαδρόμους της

Image in tweet by Praxis Review
Image in tweet by Praxis Review

Αθήνας.Οι στόχοι του εγχειρήματος περιγράφονται απο τον Δραγούμη ως"πραξικόπημα" για την απαλλαγή από τη "σιχαμερή λάσπη(του) κοινοβουλευτισμού" και την κατάληψη της εξουσίας από "την δική μας Κυβέρνησιν". Ο "Μακεδονικός Αγώνας" γίνεται όχημα και για αντιδραστικά σχέδια στο

Image in tweet by Praxis Review

εσωτερικό της Ελλάδας : "να κάνωμε ένα πραξικόπημα τη στιγμή που θα είναι αναγκαίο,είτε να ριχτούμε επί των Βουλγάρων, είτε να καταλάβωμεν την χώραν που μας ανήκει". Η δράση του Μελά στη Μακεδονία, που κατέληξε στον θάνατο και ηρωοποίησή του, περιλαμβάνει δύο εισβολές και μια

Image in tweet by Praxis Review

ιδιωτική επίσκεψή, όλες το 1904.Η πολεμική του δράση ήταν μία και μοναδική, άδοξη, συμπλοκή. Στις αποστολές αυτές,η δράση της ομάδας του Μελά ήταν η τρομοκρατία άοπλων Σλαβόφωνων χωρικών, κ.α, αντίστοιχη με την τρομοκρατία των κομιτατζήδων ενάντια σε Ελληνικούς πληθυσμούς.

Image in tweet by Praxis Review

θα δώσει την μοναδική μάχη της ζωής του 11 Οκτωβρίου 1904. Επιτίθεται με 60 ενόπλους, στο Νέρετ (σημ. Πολυπόταμος) της Φλώρινας, πάλι με στόχο χωρικούς, προγραμμένους ως κομιτατζήδες. Ακολούθησε δίωρη συμπλοκή. Εξω από το χωριό, δέχονται επίθεση κομιτατζήδων και το σκάνε. Οι

Image in tweet by Praxis Review

μισοί αποχωρούν και οι υπόλοιποι με τον Μελά περιφέρονται και καταλήγουν στη Στάτιτσα.Οι χωρικοί τους καρφώνουν, σαν δήθεν κομιτατζήδες, στις Οθωμανικές αρχές, που τους εντοπίζουν και αρχίζουν πυροβολισμοί. Αφηγήσεις συντρόφων του Μελά αμφισβητούν το ότι υπήρξε σημαντική μάχη και

Image in tweet by Praxis Review

είναι αμφίβολο ότι ο Μελάς συμμετείχε σε αυτήν. Κάποια στιγμή τη νύχτα προσπάθησε να διαφύγει, όμως τραυματίστηκε. Οι μαρτυρίες ποικίλουν για το αν απεβίωσε,αυτοκτόνησε, ζήτησε από τον Ντίνα(μέλος της ομάδας του) να τον αποτελειώσει ή ο τελευταίος τον σκότωσε. Ο Τύπος κατασκεύασε

Image in tweet by Praxis Review

τον μύθο του Μελά για την εθνικιστική προπαγάνδα της άρχουσας τάξης. Για τους ίδιους λόγους, που άλλαζουν ονόματα σε κάθε εποχή, παρόμοιοι μύθοι συντηρούνται όχι μόνο απο εθνικιστικούς/φασιστικούς κύκλους αλλά-πολλές φορές-και απο το επίσημο Ελληνικό αστικό κράτος, μέχρι σήμερα.

Image in tweet by Praxis Review

Φυσικά όλα αυτά δεν προκαλούν εντύπωση, ούτε ο μύθος του "Μακεδονομάχου" Μελά είναι η μόνη προπαγάνδα τέτοιου είδους. Πάντα ο αυτοαποκαλούμενος "πατριωτισμός" ήταν το τελευταίο καταφύγιο των απατεώνων.

Image in tweet by Praxis Review

Πηγές: "Ποιος σκότωσε τον Παύλο Μελά;", Ιός,"Ο Μακεδονικός Αγών και τα εις Θράκην γεγονότα ", Διεύθυνσις Ιστορίας Στρατού,"Ιστορία Νεώτερης και Σύγχρονης Ελλάδας", Τ Βουρνάς,"Ο αληθινός Παύλος Μελάς", Τ Κωστόπουλος, "Τα Τετράδια του Ιλιντεν", Ι.Δραγούμης, "Παύλος Μελάς", Ν.Μελά.

Share this thread

Read on Twitter

View original thread

Navigate thread

1/20